Soms is het lastig om een oplossing te vinden op een complex vraagstuk. Een externe deskundige kan je uit de brand helpen. Let wel op dat de deskundige écht deskundig is.

Inderdaad, vaak kunnen de professionele buitenstaanders een frisse blik geven op problemen binnen je organisatie. Maar probeer je eigen verstand erbij te houden en niet alle adviezen klakkeloos over te nemen. Bedenk goed of de deskundige echt wel weet waar hij het over heeft.

Overtuigend
Het blijkt dat mensen wel erg snel overtuigd worden door een autoriteit, ook als deze persoon eigenlijk maar weinig weet van het onderwerp. ‘En ook als iemand veel weet over een ánder onderwerp kan diens mening blijkbaar overtuigend zijn,’ zegt Ester Šorm van de Radboud Universiteit Nijmegen. Op 23 februari promoveerde zij op haar onderzoek naar argumentkwaliteit en overtuigende communicatie.

Autoriteiten
Šorm legde proefpersonen dezelfde stellingen voor, uitgesproken door verschillende autoriteiten. Bijvoorbeeld:

- ‘Zwangere vrouwen die hun cholesterol verlagen, lopen minder kans op vroeggeboorten,’ stelt dr. Karin Heimnitz, gepromoveerd op problemen bij pasgeboren kinderen.
- ‘Zwangere vrouwen die hun cholesterol verlagen, lopen minder kans op vroeggeboorten,’ stelt Karin Heimnitz, student verloskunde aan de Hogeschool Utrecht.
- ‘Zwangere vrouwen die hun cholesterol verlagen, lopen minder kans op vroeggeboorten,’ stelt dr. Karin Heimnitz, gepromoveerd op aandoeningen in het zenuwstelsel.

Betrouwbaar
Opvallend genoeg waren alle drie de autoriteiten even overtuigend. Šorm: ‘misschien denken mensen al snel: die deskundige weet er allicht meer van dan ik. Of het is te ingewikkeld om tegelijkertijd een stelling te verwerken én te beoordelen of degene die aan het woord is wel deskundig genoeg is.’

Het is wel belangrijk dat een autoriteit betrouwbaar overkomt. De stelling over de relatie tussen cholesterol en vroeggeboorten werd minder aannemelijk gevonden als hij werd uitgesproken door dr. Karin Heimnitz, gepromoveerd op onderzoek naar problemen bij pasgeboren kinderen en tegenwoordig werkzaam bij het Becel Institute.

Hout snijden
Ook moet het argument enig hout snijden. De proefpersonen wisten goed te onderscheiden of oorzaak en gevolg logisch zijn in de argumentatie en of de gegeven voorbeelden wel typisch zijn voor het argument.

Echte deskundigen kunnen last hebben van tegenstanders die even overtuigend, maar minder deskundig zijn. ‘Dat hebben we bijvoorbeeld rond de Mexicaanse griepvaccinatiecampagne vorig jaar, waar wetenschappers van het RIVM en bezorgde ouders, die als lekendeskundigen zonder veel medische kennis campagne voerden, even serieus genomen werden,’ zegt Šorm.