Er lijkt niets meer mis te kunnen gaan: je contract is binnen na intensieve sollicitatiegesprekken, assessments en arbeidsvoorwaardengesprekken. De afgesproken proeftijd lijkt slechts een formaliteit. Is dit wel zo?

Werkgever kan je in proeftijd op staande voet ontslaan
Natuurlijk is de proeftijd er niet voor niets. Zowel werkgever als werknemer kunnen binnen deze periode de arbeidsovereenkomst op elk moment beëindigen, dat wil zeggen: à la minute.

Een of twee maanden
Als je een vast contract of een tijdelijk contract voor langer dan twee jaar hebt, kan de werkgever maximaal twee maanden proeftijd opleggen. Heb je een tijdelijk contract voor minder dan twee jaar dan kun je één maand proeftijd krijgen.

Tijdens de proeftijd kan je werkgever je om allerlei redenen ontslaan. Omdat hij vindt dat je toch niet geschikt bent voor de baan. Maar het kan bijvoorbeeld ook zijn dat je voorganger op de functie terugkeert wat jou ineens overbodig maakt.

Ziek
Word je ziek tijdens de eerste weken dat je bij je nieuwe baas werkt? Je proeftijd wordt niet doorgeschoven. En zelfs als je nog geen moment hebt gewerkt, kan je baas je contract beëindigen, bijvoorbeeld omdat hij van een vorige werkgever hoort dat je toch niet geschikt bent voor de baan.

Discriminatie
Toch heeft de werkgever zich ook tijdens de proeftijd aan ontslagregels te houden. Een overzicht van deze regels staat bijvoorbeeld op arbeidsrechter.nl. Zo mag een ontslag tijdens de proeftijd niet discriminerend zijn. Voorbeeld: als een vrouw afwezig is tijdens de proefperiode wat samenhangt met haar zwangerschap, is dit geen geldige reden om haar op straat te zetten. Doet een werkgever dat toch, dan moet de vrouw binnen twee maanden in een brief aangeven dat ze het niet met deze beslissing eens is. Reageert de werkgever niet, dan kan de vrouw naar de kantonrechter stappen.

Geen plek
Een werkgever mag je ook ontslaan tijdens de proeftijd als dit niets met jouw functioneren te maken heeft. Misschien komt je voorganger weer terug in het bedrijf. Je hebt dan mogelijk de pech overbodig te zijn.

Het is echter wettelijk bepaald dat je baas een ‘goede werkgever’ moet zijn -net zoals een werknemer een goede werknemer moet zijn- en dat hij de schade die je oploopt zoveel mogelijk beperkt. Loon wat je misloopt door je ontslag hoeft je baas niet te vergoeden. Hij kan de geleden schade wel compenseren door bijvoorbeeld een schadevergoeding te betalen voor de kosten die je maakte voor de sollicitatie.

Plotseling
Een werkgever handelt ook onredelijk als hij ‘plotseling’ geen plek meer voor je heeft of je ‘plotseling’ niet meer kan betalen, zelfs als dit echt zo is. Ook in zo’n geval is het redelijk dat hij je een schadevergoeding betaalt.

Zelf weg
Zelf kun je ook opstappen binnen de proeftijd, misschien omdat het werk te zwaar is, de reistijd tegenvalt of je te weinig uitdaging krijgt. Als werkgever sta je in deze situatie vrij machteloos. Het subjectieve oordeel van de werknemer ‘de betrekking voldoet niet’ is voldoende om op te kunnen stappen.

Maar, dit gaat niet op als de werkgever aan kan tonen dat de werknemer misbruik heeft gemaakt van zijn proeftijd. Hij kan een schadevergoeding eisen als de werknemer nooit de intentie had om lang bij het bedrijf te blijven en de werkgever twee maanden lang heeft uitgemolken door allerlei cursussen en trainingen te volgen op kosten van de zaak.