EU-ministers willen risico's van omvallende eurolanden meenemen in de toets.

De nieuwe ronde van stresstests voor de Europese banken zal strenger en uitgebreider zijn. Voorts is het de bedoeling dat de bankentoezichthouders beter uitleggen wat de test precies beoogt.

Dat hebben ministers van financiën dinsdag gezegd na afloop van een beraad in Brussel. Op de tests in juli 2010 kwam veel kritiek, onder meer nadat twee Ierse banken in de problemen gekomen waren ondanks een positief testresultaat.

Behalve de EU-ministers kondigde ook eurocommissaris Michel Barnier van interne markt aan dat de toets dit keer steviger zal zijn: 'Er zijn strengere en betrouwbaarder tests nodig.'

Negatieve schokken
Met de stresstest willen de Europese politici en toezichthouders nagaan of de banken inmiddels tegen een flinke negatieve schok kunnen. De bankbalansen worden getoetst aan denkbeeldige financiële omstandigheden om te zien of de banken voldoende kapitaal hebben om de tegenslag aan te kunnen.

Vorig jaar zomer ontstond veel ophef over de stresstest, omdat lang onduidelijk bleef aan welke omstandigheden de banken werden blootgesteld. Uiteindelijk bleken bepaalde risico's niet te zijn meegenomen. Onder meer het gevaar dat zwakke eurolanden zouden omvallen, werd niet in de analyse opgenomen. Van de 91 banken slaagden er 84.

De ministers willen nu dat landenrisico's wel degelijk worden doorgerekend. Als een euroland in gebreke blijft, boeken banken namelijk verliezen op hun portefeuilles van staatsobligaties. Ook zullen de toezichthouders moeten kijken naar de liquiditeit van banken. Na de stresstest van vorig jaar bleek dat Ierse banken alleen nog bij de ECB geld konden halen.

Handelsposities
Tot slot houden de tests niet meer alleen rekening met zakelijke handelsposities, maar ook met bancaire activiteiten voor bedrijven en consumenten, waaronder de vastgoedportefeuilles.

'We moeten voorkomen wat ons vorig jaar is overkomen', zei de Duitse minister van financiën Wolfgang Schäuble. 'Wij zijn voor een strengere test, met meer deelnemers, waarbij ook rekening wordt gehouden met andere situaties.' Schäuble wil het aantal van 91 te testen banken uitbreiden, maar daarover lijkt nog geen overeenstemming bereikt te zijn.

Ook minister Jan Kees de Jager wil 'strengere en transparantere tests'. Maar hij gaat ervan uit dat opnieuw 91 banken aan een test worden onderworpen. In Nederland zal het in ieder geval opnieuw om ING, Rabobank, SNS en ABN Amro gaan, zo liet hij weten.

Spaanse banken
De ogen zijn onder meer gericht op de Spaanse banken, aangezien vijf lokale Spaanse spaarbanken vorige keer zakten voor de test. 'De Spaanse spaarbanken hebben veel minder extra kapitaal nodig dan de euro 30 mrd tot euro 80 mrd die analisten nu hanteren', zei de Spaanse minister Elena Salgado. 'Het bedrag zou volgens onze eerste schatting veel lager liggen.' Ze wijst erop dat de spaarbanken op last van de centrale bank eind januari cijfers moeten publiceren, waarin ook zal staan hoe ze het onroerend goed op hun balans waarderen.

De nieuwe European Banking Authority zal de stresstests coördineren, onder nauwgezette begeleiding van de ECB. De komende weken wordt precies afgesproken hoe de tests eruit zullen zien.