Nederland mag dan het laagste werkloosheidspercentage hebben binnen Europa, dat neemt niet weg dat momenteel veel mensen hun baan verliezen. Al vinden de meesten nieuw werk, ontslag hakt er bij bijna iedereen hard in. 

In de eerste acht maanden van dit jaar overkwam dat maar liefst 88.000 werknemers - twee keer zoveel als in dezelfde periode in 2008, maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek onlangs bekend.

Harde klap
Over het algemeen duurt het zeker een paar maanden voor een werknemer over die klap heen is en vrede heeft met de situatie, zegt loopbaancoach Marianne Panneman.

Wie de wacht wordt aangezegd, heeft niet helemaal in de hand hoe lang het duurt voor hij zich weer als vanouds voelt. 'Hoe lang iemand zich ellendig blijft voelen over zijn ontslag, is mede afhankelijk van hoe zijn voormalige werkgever met hem is omgegaan', volgens Panneman.

Houding werkgever
Zo maakt veel uit of de baas van de ontslagen werknemer duidelijk uitlegt waarom juist hij de klos is, en hoeveel aandacht hij heeft voor de emoties van zijn (bijna) ex-employée. Ook kan de klap harder of juist zachter aankomen, afhankelijk van hoe stabiel en gelukkig iemand is over zichzelf en zijn leven.

Tegelijk kan wie ontslagen wordt, zelf ook veel doen om het leed te beperken, en niet in bitterheid, ongelukkigheid en gedeprimeerdheid te blijven steken, vindt Panneman, die in haar praktijk in Amsterdam vaak mensen begeleidt na ontslag.

Afscheid niet overslaan
Panneman's eerste tip is om het afscheid van de oude werkplek en de collega's niet over te slaan. 'Als een baan vervelend eindigt, hebben mensen de neiging om zo snel mogelijk te vertrekken en te denken: zoek het maar uit, ik hoef jullie niet meer te zien. Maar geen afscheid nemen, vergroot de kans dat je blijft zitten met gevoelens van wrok of bitterheid'.  

Dat betekent overigens niet dat de ontslagen persoon zichzelf een afscheidsreceptie hoeft aan te doen, inclusief een speech van de chef waar hij zo'n pesthekel aan heeft sinds die hem naar zijn mening ten onrechte de laan uitstuurde. Weinig is zo pijnlijk als aanwezig zijn op zo'n afscheid en zien hoe krampachtig de lach is van de hoofdpersoon van de receptie, en hoe hol de afscheidswoorden.

'Blijf dicht bij jezelf', raadt Panneman aan. Wie niet moet denken aan de voorgestelde afscheidsreceptie met speech of een etentje met de slechtnieuwsbrenger, kan ook met een tegenvoorstel komen. Bijvoorbeeld een etentje met die collega's met wie de samenwerking plezierig was.

Uitstellen afscheid kan
Het afscheid kan ook uitgesteld worden, als u dit op het moment van vertrek nog te pijnlijk vindt en vreest dat u alleen maar bitter en cynisch uit de hoek kunt komen. Een afscheidsetentje kan een paar maanden later ook nog.

Enige vorm van afscheid is echter wel aan te raden, vindt Panneman. 'Dat maakt het makkelijker het gebeurde af te sluiten'. Als een live ontmoeting echt weerzin oproept, kan een brief schrijven eventueel ook.

Tweede tip
Tweede tip van Panneman: maak onderscheid tussen je vaak negatieve gevoelens en de feiten. 'Soms voelen mensen zich verraden of vinden ze dat ze als een kapot meubelstuk bij het grof vuil gezet zijn'. Laat iedereen vooral voelen wat hij wil voelen, vindt Panneman, maar het is wel goed om ook te kijken of die gevoelens objectief gezien ook kloppen.

Ben je werkelijk persoonlijk bedonderd of verraden, of heeft het ontslag weinig met jou als individu te maken en ben je eerder het slachtoffer van een situatie? Maak onderscheid tussen de feiten en de emoties, raadt zij aan.

Dat betekent niet dat bestaande emoties weggedrukt moeten worden, maar de nuchtere feiten kunnen goed helpen bij het accepteren van de huidige situatie, volgens Panneman. Feit is dat bedrijven bij ontslagzaken vaak niet elegant omspringen met werknemers, maar ook dat dit meestal niet bedoeld is als een persoonlijke afrekening.